Geschiedenis Dorpshuis Waarland

Waarlands Dorpshuis werd in 1969 geopend, maar de geschiedenis gaat terug naar 1924. Pastoor Vollering richtte een patronaatscommissie op. Dit was een voorloper van wat je nu jongerenwerk zou noemen, er was weinig geld om echt iets te doen, maar er kwam een sportveldje voor de jeugd. Na de oorlog, in 1948, kwam er een eerste schets voor een gebouw voor de gemeenschap en vooral de jeugd, maar het bisdom vond het ontwerp te simpel. Uiteindelijk werd men het eens over een stenen hoofdgebouw met twee houten vleugels. Het jeugdhuis werd al snel voor meerdere doeleindes gebruikt. De gemeente huurde de hoofdzaal voor schoolgymnastiek, de bewaarschool (de voorloper van de kleuterschool) vond er onderdak, net als een klas van de lagere school (nu basisschool genoemd). Veel verenigingen huurden er ruimtes en er werd zelfs tijdelijk een gezin ondergebracht, nadat hun huis afbrandde.

Het gebouw werd al snel te klein. Er werd gezocht naar een onderkomen voor het Wit-Gele Kruis, de voetbalvereniging – waarvan de velden naast het jeugdhuis lagen – had behoefte aan kleedruimtes en het parochiebestuur had er moeite mee dat ook de horeca onder de kerk viel. Er werd gedacht aan een oplossing: een onderkomen voor het hele verenigingsleven van Waarland. In 1963 startte men het verzamelen van de behoeftes en eisen van alle mogelijke gebruikers en er gingen ruim 100 vergaderingen aan het definitieve ontwerp vooraf. Er waren gesprekken met onder meer de gemeente, de rijksoverheid, de  stichting Dorpshuizen en de inspecteur van het gymnastiekonderwijs.

Na het maken van diverse ontwerpen, werd er aan de bouw begonnen. Deze werd bekostigd door de rijksoverheid, de gemeente, de voetbalvereniging en de Waarlanders zelf. Er vonden twee veilingen plaats, er werd gedoneerd via zakjes die deur-tot-deur werden verspreid en scholieren hielden diverse acties. In 1968 werd met de bouw begonnen en in de zomer van ’69 werd het Dorpshuis feestelijk geopend. Het Dorpshuis kreeg een bestuur vol prominente Waarlanders en Jan Borst werd aangetrokken als beheerder.

In 1972 werd er een en ander aan het interieur aangepast en in ’74 werden er twee jeugdlokalen aangebouwd. Al snel bleek de gymzaal te klein en vanaf ’76 werden er plannen gemaakt voor een nieuwe zaal, aan de achterkant van het complex. In ’82 ging de eerste paal de grond in en wederom hield Waarland een veiling om een deel van de kosten te dekken. De rest kwam van fondsen en de overheid. De oude gymzaal kreeg spiegels voor balletlessen en deze werd door de Waarlanders Spiegelzaal genoemd. In 1984 werd het gebouw goed toegankelijk gemaakt voor mensen met een beperking.

Het Dorpshuis bleef dynamisch en in beweging. Beheerders kwamen en gingen en het gebouw bleef het culturele en sportieve hart van het dorp. Sportverenigingen, biljart- en kaartclubs vonden er hun onderdak, net als de schoolgym, beurzen, de jaarlijkse sterrit – de jaarlijkse autospeurtocht op Tweede Kerstdag, feesten en activiteiten met sinterklaas en carnaval en partijen die er vergaderden. De Waarlandse Muziekdagen bracht de cultuur van het dorp samen: van de fanfare tot indiebands. Duizenden dorpsgenoten brachten er hun stem uit met verkiezingen en van bruiloften tot uitvaarten: Het Dorpshuis bracht – en brengt – mensen samen.
Een peuterspeelzaal en de kleuterschool vonden hun plek in het Dorpshuis, net als de uitvaartvereniging met een aula. De Spiegelzaal werd een huiskamer en per jaar werd het gebouw multifunctioneler. De voetbal verdween, maar in 2020 werd de oude sporthal vervangen door een veel grotere die aan alle moderne eisen voldoet. De bekostiging? Wederom kwam er een veiling, waarbij Waarlanders massaal boden en ook et bedrijfsleven betaalde mee. Dat zegt genoeg over hoe belangrijk het Dorpshuis is voor Waarland en de gehele regio.
Anno nu is het Dorpshuis een multifunctioneel gebouw waar iedereen terecht kan, met kleine ruimtes voor 1-op-1-gesprekken tot beurzen, concerten en feesten.